Schilderijen ophangen lijkt eenvoudig, maar wie het verkeerd aanpakt, eindigt met een scheef kunstwerk of een muur vol onnodige gaatjes. De hoogte, de plek en de manier van bevestigen maken samen het verschil tussen een muur die klopt en een muur die onrustig aanvoelt. Gelukkig zijn er een paar duidelijke richtlijnen die het een stuk makkelijker maken.
De juiste hoogte voor een schilderij aan de muur
Musea en galeries hangen hun werken op een vaste hoogte: de middellijn van het schilderij op ongeveer 145 tot 150 centimeter vanaf de vloer. Dit is ongeveer op ooghoogte voor de meeste mensen. Thuis is dat een goed uitgangspunt. Hang je een werk boven een bank of een dressoir, dan tel je daar ongeveer 15 tot 20 centimeter bij op boven het meubelstuk. Het schilderij moet dichtbij genoeg hangen om als één geheel met het meubel te worden gezien, maar niet zo laag dat het er tegenaan lijkt te plakken. Een veelgemaakte fout is het schilderij te hoog hangen, waardoor je de verbinding met de ruimte verliest.
Meerdere werken samen aan de muur plaatsen
Wie meerdere kunstwerken naast of boven elkaar wil ophangen, werkt het makkelijkst met een denkbeeldige lijn. Bij twee of drie werken naast elkaar lijn je de hartlijn van alle stukken op dezelfde hoogte uit. Zo oogt de combinatie rustig, ook als de formaten verschillen. Wil je een zogeheten galeriewand maken, een groep van veel verschillende stukken op één muur, leg ze dan eerst op de grond uit. Speel met de onderlinge afstand totdat het geheel in balans voelt. Een tussenruimte van 5 tot 10 centimeter tussen de werken is een goede richtlijn. Minder ruimte ertussen maakt het druk, meer ruimte breekt de samenhang.
Bevestigingsmethoden voor verschillende situaties
Voor lichte schilderijen op een gewone gipsplaatwand volstaan zelfklevende ophangstrips of een kleine spijker. Zwaardere werken vragen om een muuranker of een schroef in een stalen gipsdraad. Op een betonnen of stenen muur heb je een boor nodig en het juiste plug voor het materiaal. Een alternatief dat steeds populairder wordt, is een schilderijrail. Daarmee hang je een metalen of houten rail aan de muur en laat je de kunstwerken eraan zakken met draad of koord. Dit heeft als voordeel dat je de positie van een werk makkelijk kunt aanpassen zonder extra gaatjes te maken. Het is een praktische oplossing voor wie regelmatig van opstelling wisselt.
De plek in huis kiezen voor je kunstwerk
Niet elke kamer is even geschikt voor ieder schilderij. Direct zonlicht tast kleuren aan en kan verflagen doen barsten. Een plek boven een open haard klinkt sfeervol, maar de warmte en het roet zijn slecht voor het werk. Vochtige ruimtes zoals de badkamer zijn af te raden voor schilderijen op doek. In de woonkamer boven de bank, in de hal op ooghoogte of aan een muur tegenover het raam zijn goede keuzes. Denk ook aan de verhouding tussen het kunstwerk en de muur. Een klein schilderij op een grote, lege muur verdwijnt. Een groot werk in een kleine gang kan juist heel goed werken en geeft diepte aan de ruimte.
Veelgestelde vragen
Op welke hoogte hang je een schilderij het beste?
De middellijn van een schilderij hang je het beste op 145 tot 150 centimeter vanaf de vloer. Dat is ongeveer ter hoogte van de ogen van een gemiddeld persoon. Hang je het boven een meubel, dan houd je een afstand van 15 tot 20 centimeter boven het meubel aan.
Hoe ver uit elkaar hang je meerdere schilderijen?
Als je meerdere werken naast of boven elkaar hangt, is een onderlinge afstand van 5 tot 10 centimeter een goed uitgangspunt. Minder ruimte maakt het geheel drukker, meer ruimte verbreekt de visuele samenhang tussen de werken.
Wat is een schilderijrail en wanneer gebruik je die?
Een schilderijrail is een horizontale rail die je eenmalig aan de muur of het plafond bevestigt. Aan deze rail hang je werken met draad of koord op de gewenste hoogte. Het grote voordeel is dat je kunstwerken kunt verplaatsen of wisselen zonder nieuwe gaten in de muur te maken. Dit is handig als je de opstelling vaker wilt aanpassen.
Mag je een schilderij boven een open haard hangen?
Het is af te raden om een schilderij boven een werkende open haard te hangen. De warmte die opstijgt en eventueel roet kunnen het doek, de verf en de lijst beschadigen. Kies liever een andere plek in de kamer voor kostbare of gevoelige werken.