Televisie is al decennia lang een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Toch is de manier waarop we kijken de afgelopen jaren enorm veranderd. Waar vroeger het hele gezin samen voor één toestel zat, kijkt iedereen nu op zijn eigen moment en op zijn eigen apparaat. Het scherm in de woonkamer is nog steeds populair, maar de kijkgewoonten zien er heel anders uit dan vroeger.
Hoe kijkgedrag in de loop der jaren veranderde
Vroeger bepaalde de zender wanneer jij naar een programma kon kijken. Je moest op tijd thuis zijn, anders miste je jouw favoriete show. Dat is nu anders. Streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en VRT MAX maken het mogelijk om series en films te bekijken wanneer het jou uitkomt. Dit heet on-demand kijken. Volgens onderzoek kijkt meer dan de helft van de Belgen en Nederlanders regelmatig via zo’n streamingplatform. Lineaire televisie, waarbij je een vaste zender volgt met een vast schema, verliest daardoor langzaam terrein. Toch is live tv niet dood. Nieuws, sport en grote evenementen trekken nog steeds miljoenen kijkers naar de traditionele zender.
Het verschil tussen smart tv en gewone televisie
Een smart tv is een toestel dat verbonden is met het internet. Daarmee kun je direct apps openen, zoals YouTube of een streamingdienst, zonder dat je een extra apparaatje nodig hebt. Gewone televisies, ook wel dumb tv’s genoemd, kunnen dat niet zonder hulp van een externe mediaspeler. De meeste nieuwe toestellen die je vandaag koopt zijn standaard smart. Ze werken met een besturingssysteem, net als een smartphone. Dat maakt het makkelijker om alles op één plek te beheren. Een nadeel is dat deze toestellen regelmatig updates nodig hebben en soms trager worden naarmate ze ouder worden. Het is dan ook slim om te letten op de softwareondersteuning van een toestel voordat je het koopt.
Welke schermtechnologie past bij jou
OLED, QLED, LED: wie een nieuw scherm wil kopen, stuit al snel op een hoop afkortingen. OLED-schermen maken per pixel hun eigen licht aan. Dat zorgt voor diepe zwarten en een hoog contrast. Ze zijn daardoor erg geschikt voor donkere ruimtes. QLED-schermen van Samsung gebruiken kwantumpunten om kleuren helderder te maken. Ze presteren goed in lichte ruimtes waar veel daglicht binnenkomt. LED-schermen zijn goedkoper en komen in bijna alle prijsklassen voor. Ze zijn minder precies in zwartweergave, maar voor dagelijks gebruik meer dan goed genoeg. De keuze hangt af van waar je kijkt, hoe licht de kamer is en wat je bereid bent uit te geven.
Televisie en kinderen: hoeveel schermtijd is gezond
Ouders stellen zichzelf vaak de vraag hoeveel schermtijd goed is voor hun kinderen. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert dat kinderen onder de twee jaar helemaal niet voor een scherm zitten, behalve voor videobellen. Voor kinderen van twee tot vijf jaar geldt een maximum van één uur per dag. Vanaf zes jaar zijn er geen vaste grenzen meer, maar de kwaliteit van wat je kijkt telt mee. Educatieve programma’s kunnen nuttig zijn, terwijl passief urenlang zappen minder goed is voor de concentratie en slaap. Bekende gezinnen in België, zoals de familie Gooris Pfaff, geven in interviews aan dat ze hun kinderen zo veel mogelijk vrijheid willen geven, maar dat er toch duidelijke afspraken zijn over het gebruik van schermen. Dat laat zien dat ook in mediawijze gezinnen het gesprek over schermtijd een rol speelt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen OLED en QLED?
OLED en QLED zijn twee verschillende schermtechnologieën. Een OLED-scherm maakt per pixel licht aan, wat zorgt voor diepzwarte tinten en een scherp contrast. Een QLED-scherm gebruikt een speciale laag met kwantumpunten voor helderdere kleuren. OLED doet het beter in donkere kamers, QLED presteert goed bij veel omgevingslicht.
Kan ik een gewone televisie ombouwen tot een smart tv?
Een gewone televisie omtoveren tot een slimmer toestel is mogelijk met een externe mediaspeler, zoals een Amazon Fire Stick, een Chromecast of een Apple TV. Die sluit je aan via de HDMI-poort. Daarna heb je toegang tot streamingdiensten en andere apps, zonder dat je een nieuw toestel hoeft te kopen.
Hoeveel centimeter afstand moet ik houden van het scherm?
De aanbevolen kijkafstand hangt af van de schermgrootte en de resolutie. Voor een 4K-scherm van 55 inch geldt een minimale afstand van ongeveer 100 centimeter. Voor een Full HD-scherm van dezelfde grootte is 140 centimeter een betere richtlijn. Hoe hoger de resolutie, hoe dichterbij je kunt zitten zonder kwaliteitsverlies te zien.
Wat is het verschil tussen lineaire tv en on-demand?
Bij lineaire televisie volg je een vaste zender met een vast programmaschema. Je kijkt op het moment dat het programma wordt uitgezonden. Bij on-demand kijken kies je zelf wat je wilt zien en wanneer. Streamingdiensten werken op die manier. Veel zenders bieden tegenwoordig ook een terugkijkdienst aan, zodat je gemiste uitzendingen later nog kunt bekijken.