Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een technisch experiment in de jaren twintig van de vorige eeuw, groeide uit tot het meest gebruikte medium ter wereld. Bijna elk huishouden heeft er een, en toch staan de meeste mensen er zelden bij stil hoe die glanzende schermen aan de muur eigenlijk zijn ontstaan. De geschiedenis van de tv vertelt het verhaal van uitvinders, grote bedrijven en de veranderende behoefte van mensen om de wereld te zien.
De eerste stappen richting beeld op een scherm
Al in 1926 slaagde de Schotse uitvinder John Logie Baird erin om een bewegend beeld via radiogolven te sturen. Het resultaat was wazig en klein, maar het idee stond vast: je kon iets zien op afstand zonder er fysiek bij te zijn. In de jaren dertig begonnen de eerste publieke omroepen met experimentele uitzendingen in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Na de Tweede Wereldoorlog groeide het medium snel. In de jaren vijftig verscheen het toestel in steeds meer huiskamers, eerst in zwart-wit, later in kleur. De komst van kleurentelevisie in de jaren zestig en zeventig was een grote stap, omdat kijken daarna veel echter en levendiger aanvoelde.
Van analoog signaal naar digitale ontvangst
Lange tijd werkte de tv op een analoog signaal. Dat betekende dat je een antenne nodig had, en dat de beeldkwaliteit afhankelijk was van je locatie. In de jaren negentig begon de omschakeling naar digitale uitzending. Digitale tv bood een scherper beeld, meer zenders en betere geluidskwaliteit. In Nederland en België werd het analoge zendsignaal definitief uitgeschakeld in het begin van de jaren 2000. Kabel, satelliet en later ook internet namen de rol van het klassieke antennesignaal over. Wie nu een scherm aansluit, kan kiezen uit tientallen manieren om beelden te ontvangen, van een kabelabonnement tot een streamingdienst die via het internet werkt.
Streamingdiensten veranderen de manier van kijken
Met de opkomst van platforms als Netflix, Disney+ en Streamz is het kijkgedrag de afgelopen jaren sterk veranderd. Mensen kijken steeds minder op een vast tijdstip en steeds vaker wanneer het hen uitkomt. Dat noemen we on-demand kijken: je kiest zelf wat je ziet en wanneer je het ziet. Uit onderzoek blijkt dat Belgen gemiddeld meer dan drie uur per dag naar een scherm kijken, al gaat het dan niet altijd om een klassiek tv-toestel. Telefoons en tablets worden ook steeds vaker gebruikt om series en films te bekijken. Toch blijft het grote scherm in de woonkamer populair, zeker voor live-uitzendingen zoals sport en nieuws.
De moderne tv als slim apparaat in huis
Een hedendaags televisietoestel is veel meer dan een apparaat dat beelden weergeeft. Smart-tv’s zijn verbonden met het internet en bieden toegang tot apps, streamingdiensten en zelfs videobellen. Schermtechnologieën zoals OLED en QLED zorgen voor een erg scherp en kleurrijk beeld, met hoog contrast en weinig reflectie. Ook het formaat van schermen is de afgelopen jaren flink gegroeid. Waar een scherm van 40 inch vroeger groot was, is een scherm van 55 inch of meer vandaag heel gewoon. Fabrikanten werken ook aan nieuwe functies zoals spraakbediening en automatische beeldaanpassing op basis van het soort inhoud dat je bekijkt. De grens tussen een computer, een gameconsole en een tv vervaagt steeds meer.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen OLED en QLED?
OLED en QLED zijn twee verschillende schermtechnologieën. Bij een OLED-scherm licht elk beeldpuntje zelf op, waardoor zwart echt zwart is en het contrast erg hoog is. Bij QLED gebruikt het scherm een achtergrondverlichting met kleine kleurdeeltjes die voor een helder en kleurrijk beeld zorgen. QLED-schermen zijn vaak helderder, terwijl OLED betere contrasten geeft in donkere omgevingen.
Hoeveel uur televisie kijken Belgen gemiddeld per dag?
Belgen kijken gemiddeld zo’n drie uur per dag naar beeldschermen. Een deel daarvan is live-tv, een ander deel bestaat uit het bekijken van series of films via streamingdiensten. Jongeren kijken steeds vaker op een telefoon of tablet in plaats van op een vast toestel.
Wat betekent on-demand tv kijken?
On-demand kijken betekent dat je zelf bepaalt wat je ziet en wanneer je het bekijkt. Je bent niet gebonden aan een vaste uitzendtijd. Streamingdiensten en de terugkijkfunctie van omroepen maken dat mogelijk. Je kunt een aflevering pauzeren, terugspoelen of later verder kijken.
Wat is het voordeel van een smart-tv ten opzichte van een gewone tv?
Een smart-tv is verbonden met het internet. Daardoor kun je rechtstreeks apps openen, films streamen en soms ook videobellen, zonder extra apparaten aan te sluiten. Een gewone tv heeft die verbinding niet en heeft een extra apparaat nodig, zoals een mediaspeler of spelcomputer, om die functies te gebruiken.